Συμφωνία και συμβιβασμοί για την Τουρκία

Έπειτα από περίπου εννέα ώρες διαπραγματεύσεων, η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής ολοκληρώθηκε με τους «27» να έρχονται σε συμφωνία για το προσχέδιο συμπερασμάτων, για την στάση της ΕΕ έναντι της Τουρκίας.

Παράλληλα, οι αρχηγοί των κρατών και των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συναντώνται στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες συμφώνησαν να επιβληθούν κυρώσεις σε αυτούς που ευθύνονται για την καταστολή στη Λευκορωσία, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο διπλωματικές πηγές.

Οι κυρώσεις αφορούν περίπου σαράντα Λευκορώσους αξιωματούχους.

Η επιβολή τους θα προχωρήσει μετά την επίτευξη συμφωνίας για να σταλεί αυστηρό μήνυμα από την ΕΕ στην Τουρκία, συνοδευόμενο από την απειλή επιβολής κυρώσεων στην Άγκυρα, όπως πρότεινε η Κυπριακή Δημοκρατία, κατά τις ίδιες πηγές.

Από χθες το απόγευμα η συνεδρίαση εξελίχθηκε σε διπλωματικό θρίλερ, καθώς η Ελλάδα και η Κύπρος απέρριψαν το αρχικό προσχέδιο, το οποίο δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό καθώς δεν υπήρξε αναφορά σε αυτό προς την Τουρκία.

Ακολούθησε η εξαμερής σύσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού με την Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, τον Πρόεδρο της Κυπρου Νίκο Αναστασιάδη, την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, όπου ο τελευταίος συμφώνησε στο να γίνουν διορθώσεις στο κείμενο το οποίο θα άφηνε ικανοποιημένη την Αθήνα και την Λευκωσία.

Τι αναφέρει το τρίτο και τελικό προσχέδιο συμπερασμάτων
Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, ο Σαρλ Μισέλ κατέθεσε το τρίτο κείμενο για το προσχέδιο συμπερασμάτων. Το νέο κείμενο βασίζεται στα δύο προηγούμενα και προσθέτει την έντονη καταδίκη της ΕΕ για τις παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ, σημειώνει ότι η ΕΕ «είναι πλήρως δεσμευμένη στην επίλυση του κυπριακού», διατηρεί τη φράση για «χρήση όλων των μέσων» σε περίπτωση μονομερών ενεργειών της Τουρκίας, δεσμεύει το Συμβούλιο για αποφάσεις ως το Δεκέμβρη και περιλαμβάνει την ελληνική φράση για «οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών».

Το νέο προτεινόμενο κείμενο προσθέτει ότι «καλεί την Τουρκία να ξεκινήσει διάλογο με στόχο την επίλυση όλων των θαλάσσιων διαφορών μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου» και σημειώνει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «παραμένει πλήρως δεσμευμένο για μια συνολική διευθέτηση του Κυπριακού».

Η νέα διατύπωση σημειώνει ότι «σε περίπτωση ανανεωμένων μονομερών ενεργειών ή προκλήσεων κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, η ΕΕ θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα και τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της, συμπεριλαμβανομένων σύμφωνα με το άρθρο 29 της ΣΕΕ και το άρθρο 215 ΣΛΕΕ, προκειμένου για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και τα συμφέροντα των κρατών μελών της». Τα αναφερόμενα άρθρα της Συνθήκης αφορούν κυρώσεις, αλλά δεν αναφέρει ρητώς τη λέξη.

Το νέο προσχέδιο καταργεί επίσης μια προηγούμενη αναφορά ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η κατανομή των πόρων υδρογονανθράκων στην Κύπρο. Ένα από τα βασικά αιτήματα της Άγκυρας είναι ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να λάβουν δίκαιο μερίδιο από τυχόν ευρήματα γύρω από το διχοτομημένο νησί.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα επανέλθει αναλόγως και θα λάβει αποφάσεις, ανάλογα με την περίπτωση, το αργότερο κατά τη σύνοδό του του Δεκεμβρίου».

Σαρλ Μισέλ: Κρίσιμες οι επόμενες δύο εβδομάδες για τη σχέση με την Τουρκία
Την ευκαιρία να γίνει πολιτικός διάλογος θέλει να δώσει η ΕΕ, τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη συνέντευξη Τύπου που παραχωρείται στις Βρυξέλλες μετά την ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής, στην οποία επιτεύχθηκε συμφωνία για τα ζητήματα της Τουρκίας και της Λευκορωσίας, ενώ εκφράστηκε η στήριξη της ΕΕ στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

Παράλληλα, ο Σαρλ Μισέλ κάλεσε την Τουρκία να βάλει τέλος στις μονομερείς ενέργειές της και σημείωσε ότι οι δύο επόμενες εβδομάδες θα είναι σημαντικές για τη σχέση της ΕΕ με την Άγκυρα, ενώ το θέμα θα εξεταστεί εκ νέου στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

«Είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη» τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ερωτηθείς σχετικά με την πιθανή επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Υπάρχει εργαλειοθήκη η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί αμέσως
Την αλληλεγγύη της ΕΕ στην Ελλάδα και στην Κύπρο τόνισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη συνέντευξη Τύπου που παραχωρείται μετά την επίτευξη συμφωνίας για τα ζητήματα της Τουρκίας και της Λευκορωσίας.

Όσον αφορά τις κυρώσεις στην Τουρκία, η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι υπάρχουν δύο εργαλειοθήκες: «η μία για μια κατάσταση που δε θέλουμε – την περίπτωση δηλαδή που η Τουρκία πάλι προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες».

Η δεύτερη εργαλειοθήκη αφορά μια πιο θετική ατζέντα, συμπλήρωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημειώνοντας ότι η Τουρκία πρέπει να αποδείξει ότι έχει βούληση να διεξαγάγει πραγματικά εποικοδομητικό διάλογο με την ΕΕ.